وویسینگ پیانو Piano voicing

 

هر پیانو صدای منحصر به فرد خود را دارد. ممکن است صدای یک ساز کریستالی و صدای سازی دیگر گرد باشد. یا امکان دارد یک ساز صدایی پُر داشته باشد و سازی دیگر دارای صدایی لطیف باشد. با اینکه تولید کنندگان معتبر پیانوی دنیا در ساخت پیانوهای خود دقت لازمه را جهت تولید پیانوها با صدای سنتی خاص پیانو به عمل می آورند، اما متخصص voicingمیتواند صدای پیانوی شما را با توجه به ذایقه شما تغییر دهد. در نظر داشته باشید حتی اگر پیانو از یک برند مطرحی باشد، با این حال در اثر گذر زمان و ماهیت فیزیکی سر چکش ها احتیاج به voicing دارد.

 

در واقع voicing ایجاد صدای مطلوب از طریق انجام تغییرات فیزیکی بر روی سر چکشهای پیانو میباشد. توجه داشته باشید با voicing نت ها تغییر نمی کنند. در واقع برعکسtuning (کوک) که فرکانس ایجاد شده از طریق سیم پیانو را تغییر میدهد، voicing هیچ گونه تغییری در فرکانس های تولیدی ایجاد نمی کند. یک متخصص voicing، میتواند ماهیت صدایی ساز شما را تغییر دهد. به این صورت که میتواند برای مثال صدای گرد پیانو را به صدای کریستالی، یا صدای پُر را به صدای لطیف تبدیل نماید. میزان تغییری که توسط کارشناسvoicing ایجاد میشود بستگی به طراحی و کیفیت پیانوی شما دارد.

 

قابلیت تنظیم صدا در حد مطلوب از صداهای لطیف تا پر و صداهای کریستالی تا گرد بیشتر در برندهای مطرح دنیا وجود دارد. معمولا پیانوهای تولید شده در آسیا از چنین قابلیتی برخوردار نمی باشند.

 

یک صدای عالی چه خصوصیاتی را باید داشته باشد؟ جواب دقیقی برای این پرسش وجود ندارد. زیرا سلیقه ها متفاوت می باشند. سبک موسیقی مورد نظر شما نیز تعیین کننده نوعvoicing مورد نیاز پیانوی شما می باشد. به عنوان مثال چنانچه علاقمند به سبک جاز هستید، بهتر است پیانوی شما صدایی کریستالی داشته باشد و یا اگر سبک کلاسیک مورد نظر شماست، صدای گرد بهترین انتخاب است.

 

لازم به ذکر است محیطی که پیانوی شما در آن قرار دارد بر صدای ساز تاثیر قابل توجهی دارد. به عنوان مثال چنانچه پیانو در اتاق یا سالنی با کف سرامیک یا سنگ و دیوارها و سقف صاف قرار داشته باشد، معمولا صدای پیانو تیزتر و پُرتر به گوش میرسد. برعکس چنانچه در محل استقرار پیانو اثاثیه از قبیل مبل، قالیچه و لوازم چوبی دیگر وجود داشته باشد، صدایی که به گوش شما میرسد گردتر و لطیف تر خواهد بود.

 

چه زمانی پیانوی شما به voicing نیاز دارد؟

 

1) در هنگام نواختن پیانو صدای آن به صورت قابل توجهی نسبت به صدای ساز هنگام خرید یا آخرین voicing تغییر یافته باشد، این ساز نیاز به voicing دارد.

2) هنگام نواختن ماهیت صدای پیانوی شما در نتهای مختلف متفاوت باشد. برای مثال تعدادی از کلاویه ها صدایی گرد و تعدادی دیگر صدایی کریستالی داشته باشند.

3) به دلیل صدای غیر طبیعی ساز تصور شما این است که ساز از کوک خارج شده، ولی بعد از کوک پیانو نیز متوجه میشوید صدای پیانو مطلوبیت همیشگی را ندارد.

4) دریابید پیانوی شما برعکس گذشته توانایی اجرای قطعات ملایم را نداشته باشد.

 

در هر صورت قبل از آنکه پیانوی خود را به دست متخصص voicing بسپارید، از کوک و رگلاژ بودن ساز خود اطمینان حاصل نمایید و چنانچه پیانوی نو خریداری نموده اید، حداقل باید چندین ماه به صورت مستمر با آن بنوازید تا اینکه بشود در مورد voicing آن قضاوت نمود. برای یک کاربر خانگی با نواختن متوسط (4 تا 6 ساعت در روز) پیانو هر 4 الی 5 سال احتیاج به voicingدارد. ولی برای پیانوهای کنسرتی که در سالن های اجرا یا استدیوهای ضبط صدا وجود دارند بسته به نظر نوازنده امکان دارد قبل از هر اجرا پیانو voicing گردد.

در هر صورت استاندارد خاصی برای دوره های زمانی voicing وجود ندارد. همانگونه که در زندگی اجتماعی سلیقه ها و حساسیت ها کاملا متفاوت میباشند، در زمان مناسب voicingنیز قالب مشخصی وجود ندارد. بهتراست قبل از انجام voicingروی تمامی چکشها، یک یا دو چکش در نت های مشخص توسط متخصص، voicing شود و چنانچه رضایت شما حاصل شد بقیه چکشها نیز voicing گردند.

 

چگونه یک تکتسین پیانو را voicing می نماید؟

 

قبل از اینکه شما یا تکنسین پیانو بتواند ارزیابی دقیقی در مورد صدای پیانوی شما داشته باشد، باید اطمینان داشته باشید که پیانوی شما مشکل کوک یا رگلاژ نداشته باشد. کوک اولین مرحله پیشرفت صدای هر پیانو میباشد و شاید با انجام کوک شما به خواسته خودتان در مورد صدای مطلوب ساز برسید. ولی چنانچه بعد از انجام کوک رضایت شما حاصل نگردید، تکنسین پیانو باید اکشن، سرچکشها و سیم های پیانو را بازرسی کند. چنانچه این اجزا شدیدن خورده یا فرسوده شده باشند، این قسمت ها احتیاج به تعویض یا تعمیرات اساسی خواهند داشت. ساییدگی متوسط سرچکشها ممکن است با سمباده های خاصی اصلاح گردد. به گونه ای که جای خط سیمها بر روی سرچکشها درست شده و سرچکشها به صورت گرد اولیه برگردند. سپس باید سرچکشها در یک ردیف قرار گیرند تا دقیقا در جای مطلوب به سیم ضربه وارد کنند.

 

رگلاژ اکشن باید چک شده و در صورت لزوم تنظیم شوند. با این شرایط شما اطمینان خواهید داشت که قدرت انتقال نیروی مناسبی از کلاویه ها به سرچکشها وارد می شود. چنانچه ساز کوک داشته باشد، شکل سرچکشها طبیعی باشد و ساز رگلاژ شده باشد، ممکن است صدای ساز متعادل باشد اما هنوز صدای ساز طبق ذایقه شما نیست. در این صورت تکنسین پیانو عملیاتvoicing را روی پیانو انجام میدهد. به این ترتیب که برای صداهایی که بلند و تیز باشند نرم کردن نمد سرچکشها ضرورت دارد. این کار معمولا به این صورت انجام میشود که به وسیله یک ابزار مخصوص voicing که دارای سوزن های خاصی است، سرچکشها با سوراخ شدن قابلیت انعطاف بیشتری پیدا میکنند.این سوراخ ها در اعماق،جهات،مکان ها و فواصل متفاوت از هم صداهای متفاوتی ایجاد می کنند که این نشان دهنده اهمیت مهارت بالا در این تنظیمات است.

 

برای صداهایی که خیلی نحیف یا بیش از اندازه گرد و کوتاه هستند سخت کردن سرچکشها ممکن است ضرورت داشته باشد. این کار به وسیله سوهان کاری سطح خارجی نمد سرچکشها انجام میشود تا نمد سرچکشها قوام سفت تری پیدا کنند. یا اینکه ممکن است از طریق استفاده از مواد شیمیایی خاصی، سرچکشها مقداری سفت تر شوند.

زمانی که صدای کلی ساز قابل قبول باشد، در بعضی پیانوها ممکن است صدای کلاویه از نظر شما با صدای کلاویه های نزدیک آن متفاوت باشد. این مشکل نیز توسط تکنسین ماهر با شرایطی که قبلا ذکر شد و با اعمال دقت بسیار بیشتر مرتفع میگردد. ممکن است با انجام تمام مراحل فوق در حد واسط اکتاوهای دوی میانی، جایی که سیم های استیل به روکش مسی تغییر می یابند، بی نظمی فاحشی در صدای ساز ایجاد شود. این مشکل عمدتا به طراحی ساز و شرکت تولید کننده آن پیانو بستگی دارد. در پیانوهای ساخت اروپای غربی و شمال امریکا این مشکل به صورت قابل توجهی حل شده.