کوک پیانو

به عبارت ساده برگرداندن هر یک از نتهای ساز به اوج استاندارد آن که باعث میشود صدای ساز هارمونیک، موسیقایی و دلپذیر گردد را کوک میگویند. در مورد پیانو این عمل به وسیله ابزار ساده ای که پین های داخل صفحه چدن را اندکی سفت یا شُل میکند و باعث تغییر کشش سیمها می شود انجام می گردد.

در پیانوهای مدرن 88 نت از پایین ترین نت تا بالاترین نت وجود دارد. پایین ترین نتهای باس تنها یک سیم به ازای هر نت دارند. نت های بالاتر باس دو سیم به ازای هر نت و نتهای میانی تا بالاترین نت به ازای هر نت سه سیم دارند. نتهایی که بیش از یک سیم دارند باید به گونه ای کوک شوند که تمامی سیمهای این نت یک فرکانس مشابه تولید نمایند.

به عنوان یک استاندارد، فرکانس در "لا"ی بالای "دو"ی میانی با فرکانس 440 تنظیم میگردد. به عبارت دیگر در این نت سیم 440 بار در ثانیه مرتعش میگردد و این نت به عنوان مرجع جهت کوک کردن تمامی نتها عمل مینماید.

هر چند وقت یکبار پیانو احتیاج به کوک کردن دارد؟
به صورت یک قاعده اساسی تمام پیانوهای آکوستیک احتیاج به کوک دارند. زیرا که تغییرات آب و هوایی باعث انبساط و انقباض سیمها، صفحه چدن و سایر قطعات تشکیل دهنده ساز می شود. بیشتر تولید کنندگان پیانو توصیه می کنند پیانو دو الی چهار بار در سال کوک شوند. در نظر داشته باشید چنانچه پیانویی نو خریداری نموده اید، در سال اول به سبب عدم تطبیق اجزای ساز با محل سکونت شما و همچنین نو بودن سیمها و اجزای دیگر پیانو را باید در زمانهای کوتاه تری کوک نمایید. در سالن های اجرا امکان دارد طبق یک برنامه مشخص پیانوها به صورت هفتگی کوک شوند. البته در بعضی موارد امکان دارد این زمان کوتاه تر هم باشد.
از کوک خارج شدن پیانوی شما به صورت عمده به چند عامل بستگی دارد:

 



1. کمپانی سازنده پیانو: معمولا پیانوهایی که از برندهای معروف و معتبر میباشند استانداردهای سختگیرانه تری نسبت به کیفیت مواد تشکیل دهنده پیانوها دارند. بنابراین پیانوهای ساخت این شرکتها احتیاج به کوک در دفعات کمتری خواهند داشت. بر عکس پیانوهای ساخت شرکتهای غیر معتبر گاهی از نظر نگهداری کوک فاجعه بار خواهند بود به طوری که با کوک کردن هر یک از سیم ها سیمهای دیگر از کوک خارج می شوند و یا حتی اینکه گوشی ها آنقدر شل هستند که نمیتوان آنها را در جای دلخواه نگه داشت.
2. شرایط آب و هوایی: چنانچه محل استقرار پیانو در جایی است که نوسان دما و رطوبت در شب و روز در فصل های مختلف فاحش میباشد امکان از کوک خارج شدن ساز شما بیشتر خواهد بود.برعکس در مناطقی که نوسان دما و رطوبت کمتری دارند، امکان از کوک خارج شدن پیانو کمتر خواهد بود.
3. مدت نواختن پیانو: هر چقدر با یک ساز در یک بازه زمانی بیشتر نواخته شود، امکان از کوک خارج شدن آن بیشتر خواهد بود.
4. حمل پیانو: حمل پیانو به خاطر تکان های وارده بر اجزای پیانو باعث از کوک خارج شدن ساز میشود. البته بستگی دارد که مقدار جابجایی پیانو چه میزان باشد. به عنوان مثال حمل پیانو از یک اتاق به اتاق دیگر اصولا نباید کوک پیانو را به هم بزند. اما چنانچه حمل بین شهری یا داخل شهر صورت پذیرد، به احتمال زیاد پیانو از کوک خارج میشود.

 


در نظر داشته باشید حتی اگر پیانوی شما در محیطی با شرایط آب و هوایی مناسب قرار دارد و اصلا با آن نمی نوازید و یا خیلی کم با آن می نوازید، پیانوی شما احتیاج به کوک خواهد داشت. زیرا از کوک خارج بودن پیانو در زمان های طولانی باعث آسیب جدی به پیانو و باطل شدن احتمالی گارانتی آن خواهد شد.

بعضی از تولید کنندگان پیانو فناوری جدیدی به نام سیستم کنترل کوک ابداع نموده اند که تا حدودی میتواند زمان نگهداری کوک پیانو را افزایش دهد. اما به نظر میرسد چندان از نظر اقتصادی در ایران مطلوب نباشد. چونکه این سازها به سبب نصب این سیستم عموما گرانتر از سازهای مشابه خود هستند و این اختلاف قیمت تقریبا به اندازه یکصد بار کوک پیانو (با قیمت آن در ایران) میباشد که به نظر نمیرسد از نظر اقتصادی منطقی باشد.